परिचयः:
अमलतासः (अमलतासः), यः भारतीयः लबुर्णुम् (Cassia fistula) इति ख्यातः, प्रसिद्धः आयुर्वेदिकः वृक्षः यस्य फलपुटाः (फलि) अतीव मूल्यवान्। अमलतसफलिचूर्णः, एतेषां शुष्कफलपुटानां निर्मितः, पारम्परिकः आयुर्वेदिकः चूर्णः पाचनाय, विषशोधनाय, च सामान्यस्वास्थ्याय प्रयुज्यते।
अमलतसफलिचूर्णस्य लाभाः (फायदे)।
(परम्परागताः आयुर्वेदिकाः अभिप्रायाः – ब्लॉगाय)
- पाचनस्वास्थ्यं: परम्परया जठरारोचनाय मृदुलं वातहरं च उपयोगः।
- विषशोधनम्। अम (विषाणां) शरीरशुद्धये सहायकं मन्यते।
- त्वचास्वास्थ्यं: प्राकृतिकं त्वचासन्तुलनाय सूत्रेषु प्रयुज्यते।
- ज्वरसमर्थनम्: ज्वरकाले सहायकौषधं इति आयुर्वेदे निर्दिष्टम्।
- सामान्यस्वास्थ्यः: पित्तदोषस्य समतां कुर्यात् च स्वस्थं च मेधावृत्तिं वर्धयति।
अमलतसफलिचूर्णस्य प्रयोगः कथम् (परम्परागतः)।
- रात्रौ शीतले जलं वा क्षीरं सह ३-६ ग्रामाणि (सामान्यग्रन्थानुसारम्)।
- त्रिफलचूर्णेन सह पाचनाय संयोज्यते।
- किञ्चित् सूत्रेषु मधु वा घृतसहितं गृह्यते।
- पित्तसन्तुलनाय आयुर्वेदिकसारसारिण्यां प्रयुज्यते।
(सूचना: मात्रा च उपयोगः आयुर्वेदचिकित्सकस्य पर्यवेक्षणे स्यात्।)
प्रश्नोत्तराणि:
प्रश्नः १। अमलतसफलिचूर्णः कः?
एषः Cassia fistula (भारतीयः लबुर्णुम्) फलपुटानां शुष्कानां चूर्णरूपः।
प्रश्नः २। अमलतसः जठरारोचनाय उपयोगः कर्तव्यः किम्?
परम्परया, आयुर्वेदे मृदुलं वातहरं इति ज्ञायते।
प्रश्नः 3। अमलतासः दीर्घकालीनप्रयोगाय सुरक्षितः किम्?
आम्, लघु मात्रासु आयुर्वेदविशारदस्य पर्यवेक्षणे।
प्रश्नः 4। अमलतासः कं दोषं सम्यक् करोति?
प्रमुखतया पित्तदोषः।
प्रश्नः ५। अमलतसः अन्यानि नामानि कानि?
एतत् स्वर्णवृष्टिवृक्षः, भारतीयः लबुर्णुम्, च आयुर्वेदे अरग्वध इति अपि कथ्यते।
अन्यनामानि:
- अमलतासः
- भारतीयं लबर्णम्
- सुवर्णवृष्टिवृक्षस्य फलानि
- अरग्वध (आयुर्वेदिक संस्कृत नाम)
0 टिप्पणयः