परिचयः:
बलं खीरफलम्, अथवा किगेलिया अफ़्रिकाना, आयुर्वेदे शीतलीकरणाय, पुनरुत्थानाय, च समतोलने व्यापकं प्रसिद्धम्। शुष्क कच्चफलम् परम्परया चूर्णेषु, कषायेषु, बाह्यलेपेषु च समग्रस्वास्थ्याय उपयुज्यम्। अङ्ग्लभाषायां तद् सॉसेज वृक्षफल इति अपि कथ्यते।
बलं खीरफलस्य लाभाः (फायदे):
- शीतलौषधिः: परम्परया शरीरतापस्य समतोलने प्रसिद्धम्।
- पुनरुत्थानम्: आयुर्वेदे पोषणफलरूपेण प्रसिद्धम्।
- त्वचास्वास्थ्यं: जनपदीयः बाह्यलेपेषु त्वचापरिचर्यायै।
- पाचनसहायकः: चूर्णरूपेण वा कषायरूपेण मार्गदर्शनसहितं गृह्यते।
- आयुर्वेदिकाः सिद्धयः: चूर्णेषु, कषायेषु, तैलेषु च उपयुज्यम्।
उपयोगविधिः (परम्परागताः पद्धतयः):
- चूर्णम् (पिष्टम्): तातेन जलेन तैलेन वा मधुना सह गृह्यते।
- कषायः (कषायम्): जलमध्ये उष्णीकृतं फलम् उपपानं च।
- बाह्यप्रयोगः: पुष्पजलसहितं लेपं त्वचायै कृतम्।
- औषधतैलम्: तिलतैलं वा नारिकेलतैलं मध्ये सन्निविष्टम्, मालिशार्थम्।
(सदैव आयुर्वेदचिकित्सकस्य पर्यवेक्षणे।)
प्रश्नोत्तराणि:
प्रश्न १। किम् अस्ति बलं खीरफलम्?
एतत् किगेलिया अफ़्रिकानास्य शुष्कफलम् अस्ति, आयुर्वेदे उपयुज्यम्।
प्रश्न २। तस्य लाभाः काः?
परम्परया शीतलीकरणाय, पुनरुत्थानाय, च त्वचास्वास्थ्याय।
प्रश्नः ३। किम् तद् बहिः उपयोगः कर्तव्यः?
आम्, लेपेषु वा औषधतैलेषु।
प्रश्न ४। कथं तद् उपयुज्यते?
चूर्णरूपेण, कषायरूपेण, वा तैलेषु सन्निविष्टम्।
प्रश्नः ५। तस्य अन्यनामानि कानि?
बलं खीरफलम्, सॉसेज वृक्षफलम्, किगेलिया अफ़्रिकाना।
अन्यनामानि:
- बलं खीरफलम्
- बलं खीरफलम्
- सॉसेज वृक्षफलम्
- किगेलिया अफ़्रिकाना
0 टिप्पणयः