बृहद् वरुणादि क्वाथः भारदः: लाभाः, आयुर्वेदिक उपयोगाः च उपचाराः

परिचयः:
बृहत् वरुणादि क्वाथः प्रसिद्धः आयुर्वेदिकः सङ्ग्रहः यः शास्त्रीयग्रन्थेषु उल्लिखितः। एषः बहूनि औषधानि यथा वरुणः (Crataeva nurvala), गोक्षुरः, हरितकी, पिप्पली च समाविष्टानि कृत्वा निर्मीयते। परंपरया दोषसन्तुलनाय मूत्र, जठर, च चयापचयस्वास्थ्याय प्रयुज्यते।

पारम्परिकलाभाः / फायदे (आयुर्वेदिकदावाः)।

• वृक्कमूत्रस्वास्थ्यं च समर्थयितुं मन्यते
• परंपरया स्वस्थं जठरं च चयापचयं च धारयितुं प्रयुज्यते
• वात, पित्त, कफसन्तुलनाय आयुर्वेदे उल्लिखितम्
• शुद्धिकरणाय च आरोग्याय शास्त्रीयकाषायरूपेण मूल्यवान्
• अतिरिक्तजलस्य विषाणां च न्यूनतायै जनजातीयोपचारेषु प्रयुज्यते

प्रयोगविधिः (परंपरागतः प्रकारः):

• क्वाथस्य (काषायस्य) निर्माणः:
• पञ्चदशाद् दश ग्रामपर्यन्तं बृहत् वरुणादि क्वाथ भर्तृ गृहाण
• द्विशत् मिलिलिटर् जलसहितं उष्णीकुर्यात्
• पञ्चाशत् मिलिलिटरपर्यन्तं न्यूनं कुर्यात्
• आयुर्वेद विशेषज्ञस्य निर्देशानुसारं छन्नं कृत्वा सेवनं कुर्यात्

⚠️ सूचना: मात्रा च आवृत्तिः केवलं आयुर्वेद चिकित्सकस्य निर्देशानुसारं भवेत्।

अक्सरप्रश्नाः विभागः:
प्रश्नः १: आयुर्वेदे बृहत् वरुणादि क्वाथः किमर्थं प्रयुज्यते?
उत्तरम्: परंपरया, एषः वृक्क, मूत्र, जठर, च दोषसन्तुलनाय प्रयुज्यते।

प्रश्नः २: एषः क्वाथः सामान्यस्य जड़ीबूटीनां चूर्णात् कथं भिन्नः?
उत्तरम्: एषः शास्त्रीय आयुर्वेदिकः भर्तृ विशेषतः क्वाथनिर्माणाय निर्दिष्टः।

प्रश्नः ३: किं एतत् प्रतिदिनं सेवनीयम्?
उत्तरम्: केवलं आयुर्वेद चिकित्सकस्य पर्यवेक्षणे एव।

अन्यनामानि:
बृहत् वरुणादि क्वाथः, वरुणादि काषाय चूर्णः, बृहत् वरुणादि क्वाथ मिश्रणम्

https://www.everayu.com/products/bruhat-varunadi-kwath-bharad