परिचयः:
गुलार् अथवा भारतीयः अञ्जूरवृक्षः (Ficus carica) आयुर्वेदे बहुविधस्वास्थ्यगुणैः प्रसिद्धः वनस्पतिः अस्ति। तस्य छालः, यः गुलार् चल् अथवा सदाफल इति कथ्यते, पारम्परिक आयुर्वेदिक व्यवहारेषु अन्तः समत्वं, शुद्धिकरणं पुनरुत्थानं च समर्थयितुं उपयोग्यते। सः प्राकृतिकबलस्य जीवशक्तेः च संवर्धनाय अनेकेषु शास्त्रीयेषु योगेषु महत्त्वपूर्णं स्थानं धारयति।
गुलार् छालस्य (चलस्य) प्रमुखाः लाभाः (फायदे):
- प्राकृतिकं समत्वं संवर्धयति: पारम्परिकरूपेण शरीरस्य अन्तः समत्वं धारयितुं उपयोग्यते।
- पुनरुत्थानात्मकं बलवर्धनात्मकम्: प्राकृतिकरूपेण जीवशक्तिं धैर्यं च समर्थयति।
- प्राकृतिकं शुद्धिकरः: शरीरस्य स्वाभाविकं शुद्धिकरणप्रक्रियाम् साहाय्यं करोति।
- पाचनस्वास्थ्यं समर्थयति: पारम्परिक आयुर्वेदिक काढासु सामान्यतया सम्मिलितम्।
- शीतलम् च स्थिरीकरणम्: आयुर्वेदग्रन्थेषु तस्य शान्तिकरं स्थिरीकरणात्मकं च प्रभावं प्रसिद्धम्।
गुलार् चल् कथं उपयोग्यते:
- काढा रूपेण (काढा): द्वौ कपौ जले गुलारचालस्य एकं चमसिकं पञ्चादशाद्विशतिमिनिटपर्यन्तं उष्णीकृत्य छन्नं कृत्वा तं उष्णं पिबेत्।
- चूर्णरूपेण: अर्धचमसिकं मधुना वा उष्णजलैव एकवारं प्रतिदिनं गृह्यताम्।
- पिष्टिकया (बाह्यप्रयोगः): पारम्परिकरूपेण आयुर्वेदिकेषु प्रयोगेषु चिकित्सकैः निर्दिष्टः।
(अन्तर्गतम् उपयोगं कर्तुं पूर्वं आयुर्वेदविशेषज्ञस्य निर्देशान् अनुवर्तयतु।)
अन्यसामान्यनामानि:
गुलार्, सदाफलः, अञ्जूरवृक्षः, उम्बरः, अथि, Ficus Carica
प्रश्नोत्तराणि:
Q1. किम् अस्ति गुलार् चल्?
एषः गुलार् अथवा अञ्जूरवृक्षस्य (Ficus carica) छालः अस्ति, यः आयुर्वेदे स्वास्थ्यं पुनरुत्थानं च कृते उपयोग्यते।
Q2. पारम्परिकरूपेण गुलार् छाल् कथं उपयोग्यते?
अन्तः समत्वं बलं च संवर्धयितुं हर्बल् काढा च चूर्णेषु च उपयोगः क्रियते।
Q3. किम् गुलार् चल् प्रतिदिनं सेवनीयः?
आम्, किन्तु केवलं विशेषज्ञैः निर्दिष्टे मात्रायाम् एव।
Q4. किम् गुलार् अञ्जूरस्यैव अस्ति?
आम्, गुलार् भारतीयस्य अञ्जूरवृक्षः (Ficus carica) अस्ति, यः पोषणात्मकं समत्वं च संवर्धयति इति ज्ञातः।
निष्कर्षः:
गुलार् चल् (Ficus carica) प्राचीनः आयुर्वेदिकः औषधः यः बलस्य, समत्वस्य च पुनरुत्थानस्य च संवर्धनाय प्रसिद्धः अस्ति। तस्य बहुविधं स्वरूपं च पारम्परिकं उपयोगं च समग्रस्वास्थ्यलक्ष्ये हर्बल् संयोजनेषु मूल्यवान् अङ्गं करोति।
https://www.everayu.com/products/gular-bark-chal-chhal-ficus-carica-powder-sadaphala
0 टिप्पणयः