पञ्च पारम्परिकाः गृहेषु औषधाः इन्द्रजवबीजानि उपयुज्य (कड्व इन्द्रजव)

परिचयः:

इन्द्रजवबीजानि (Holarrhena pubescens) भारतीयगृहोपचाराणां पीढिभ्यः परम्परया अङ्गानि। तेषां स्वाभाविकं कटुत्वं शरीरसामञ्जस्ये च स्वास्थ्यरक्षणे च मूल्यवान् भवति यदि सम्यक् उपयोगः क्रियते। अधोलिखिताः पञ्च पारम्परिकाः प्रकाराः गृहेषु इन्द्रजवस्य उपयोगस्य।

१। इन्द्रजवबीजकषायः (कड्वकाढा)

एकं चमसिकं इन्द्रजवबीजानां द्वे कप्पे जलस्य अर्धं शेषं यावत् उष्णीकुर्यात्। छन्न्य शीतलं कृत्वा पानं कुर्यात् (विशारदस्य निर्देशानुसारम्)। पारम्परिकरूपेण आन्तरिकसामञ्जस्याय उपयोगः।

२। इन्द्रजवबीजचूर्णं तिक्तदध्निसहितम्

इन्द्रजवचूर्णस्य अल्पं परिमाणं तिक्तदध्नि मिलित्वा पानं कुर्यात्। संयमेन सेवनं कृत्वा, एतत् स्वाभाविकरूपेण उदरशान्तये सहायकम् इति ज्ञायते।

३। इन्द्रजवः आमलः च हर्बल् मिश्रणम्

इन्द्रजवबीजचूर्णं आमलकचूर्णसहितं च उष्णजलसहितं मिश्र्य स्वाभाविकशुद्ध्यर्थं प्रयोजयेत्।

४। इन्द्रजवः बाह्यपिष्टकः (शीतलप्रयोगः)

भिजितान् इन्द्रजवबीजान् गुलाबजलसहितं चूर्णीकृत्य बाह्यं लग्नं कुर्यात्, यत् उष्णकाले शीतलप्रभावं ददाति।

५। इन्द्रजवः हर्बल् सिक्तिः

इन्द्रजवबीजान् रात्रौ भिज्य प्रातः जलं छन्नयित्वा परिमार्जयेत्। पारम्परिकरूपेण सौम्यं ताजगीदायकं हर्बलपानं इति उपयुज्यते।

मुख्यत्रयस्य लाभाः:

• स्वाभाविकं शीतलकरं च शुद्धिकरं औषधि।
• परम्परागतं जठरसमतोलं समर्थयति।
• उष्णवातावरणे आन्तरिकसामञ्जस्यं धारयितुं साहाय्यम्।

https://www.everayu.com/products/indrajav-indrajau-indrajav-seedskadwa-holarrhena-pubescens-seeds