आद्रक-मधु चायः: जलं उष्णं कृत्वा तस्मिन् ताजातनादाद्रकं योजयतु। किञ्चित्कालं तस्य निषेधं कृत्वा छन्नं कृत्वा मधु योजयतु। एतत् मिश्रणं दिनस्य बहूनि समयानि पिबेत् यत् कण्ठशूलं शमयेत् तथा नासारोधनं च निवारयेत्।
हरिद्रा दुग्धम्: एकं कपं दुग्धं उष्णं कृत्वा तस्मिन् एकं चमसिकं हरिद्रापिष्टकं योजयतु। सम्यक् मिश्रयित्वा निद्रापूर्वं पिबेत्। हरिद्रायाः शोथनिरोधकगुणाः कासं न्यूनयितुं प्रतिरक्षा-शक्तिं च वर्धयितुं समर्थाः सन्ति।
वाष्प-स्वासः: जलं उष्णं कृत्वा पात्रे स्थापयतु। तस्मिन् किञ्चित् नीलोत्पल-वा पुदीन-तेलस्य बिन्दूनि योजयतु। तव शीर्षं तौलिकया आवृत्य वाष्पं स्वासयतु। एतत् नासारोधनं शमयति श्वासं च सुगमं करोति।
मधु तुलसी-रस-सरपः: किञ्चित् तुलसीपत्राणि छिन्नानि कृत्वा रसं निष्कासयतु। तुलसी-रसस्य मधोः च समभागं मिश्रयतु। एतस्य सरपस्य एकं चमसिकं द्वे वा त्रे वेलाः पिबेत् यत् कासं शमयेत् तथा कण्ठं शीतलयेत्।
लवणजल-घुट्टिका: अर्धं चमसिकं लवणं उष्णे जले मिश्रयित्वा तेन दिनस्य बहूनि समयानि घुट्टिकां कुर्यात्। लवणजलः कण्ठशोथं न्यूनयति जीवाणून् च नाशयति, अतः कण्ठशूलात् मोक्षणं ददाति।
0 टिप्पणयः