स्वगृहे निर्मिताः उपायाः बिल्वादिचूर्णेन सह

परिचयः:
बिल्वादिचूर्णः शताब्दीनि गृहस्थाय आयुर्वेदोपचारः अभवत्। अत्र किञ्चित् परम्परागतविधयः यैः गृहस्थे उपयोगः क्रियते।

परम्परागतोपचाराः (३–५):

1. द्रुतमूत्र / ज्वरस्य कृते।
• तामससहितं बिल्वादिचूर्णं मिश्रयेत्।
• परम्परया ज्वरनिरोधाय पाचनं च धारयितुं उपयुज्यते।
2. अपचायै।
• भोजनानन्तरं उष्णजलसहितं गृह्णातु।
• उदरशूलं च उदरशोथं न्यूनं कर्तुम् इति मन्यते।
3. रुचिनाशाय।
• मधु वा उष्णजलसहितं मिश्रयेत्।
• परम्परया रुचिवर्धनाय उपयुज्यते।
4. अम्लता व वायोः कृते।
• जले जीरकचूर्णसहितं लघु मात्रा।
• जठरशान्तये जनपदीयोपचारेषु उपयुज्यते।
5. सामान्यं पाचनसहाय्याय।
• आयुर्वेदपरामर्शानुसारं नियमितं लघु मात्राः।
• पाचनं सम्यक् समतोलं च धारयितुं साहाय्यम् करोति।