परिचयः:
काली हरदः, अथवा कृष्णः हिमेजः, शताब्दीनि आयुर्वेदगृहोपचाराणां अङ्गम् आसीत्। तस्य प्राकृतिकशुद्धिकरणं च शोधनगुणाः स्वयंपाकोपचारेषु स्वास्थ्यं च कल्याणं च संवर्धयन्ति।
गृहकृतानां शीर्षपञ्च औषधाः।
-
प्राकृतिकपाचनसारः:
निद्रापूर्वं अर्धचमसमानं काली हरदस्य चूर्णं उष्णे जले वा मधौ मिश्र्य पाचनसाहाय्याय सेवनं कर्तव्यं। -
त्वचादीप्तिपट्टिका:
काली हरदस्य चूर्णं गुलाबजलस्य च मुल्तानी मित्तेः सह संयोज्य प्राकृतिकं मुखावरणं कर्तुं शक्यते। -
केशसंरक्षणोपायः:
काली हरदस्य चूर्णं आमलाकायाः रीठाकायाश्च चूर्णेन सह मिश्र्य तस्याः तिलकं कृत्वा केशस्य दीप्तिं बलं च दातुम् उपयुज्यताम्। -
कासनिवारक मिश्रणम्:
काली हरदस्य चूर्णस्य एकं मुष्टिकं मधुना मिश्र्य कण्ठशूलं शमयितुं प्रयोजयेत्। -
विषहरणं पेयम्:
प्रातःकाले अर्धचमसमानं काली हरदस्य चूर्णं सौम्ये जले योजयेत् – विशेषज्ञस्य निर्देशेन – स्वाभाविकशुद्धये साहाय्याय।
निष्कर्षः:
काली हरदः बहुमुखः औषधः यः अन्तः तथा बहिः स्वास्थ्यं समर्थयति। आयुर्वेदे तस्य पारम्परिकाः उपयोगाः तं प्राकृतिकस्वास्थ्यरक्षणाय गृहेषु आवश्यकं औषधं कुर्वन्ति।
0 टिप्पणयः