परिचयः:
सप्तपर्णतण्डुलं शताब्दीनि भारतीयऔषधपरम्परायाम् अंशम् अस्ति। शरीरस्य शोधनं च सन्तुलनं च धारयितुं तस्य भूमिका प्रसिद्धा। अधोलिखितानि परम्परागतगृहोपचारप्रयोगाः प्राचीनायुर्वेदपरम्परायाः सन्दर्भाः च (शैक्षिकसावधानतायै एव)।
शीर्षपञ्च पारम्परिकलाभाः (शैक्षिक)।
- परम्परया स्वाभाविकशुद्धिकर्ता विषशोधनकर्तारूपेण प्रयुक्तम्*
- जठरवृद्धये च चयापचयसमर्थनाय उल्लेखितम्*
- आयुर्वेदे शीतलं, तिक्तं टॉनिकरूपेण कार्यं करोति*
- त्वक्शोधनाय बाह्येषु प्रयोगेषु प्रयुक्तम्*
- स्वाभाविकं अन्तःसन्तुलनं धारयितुं साहाय्यम् करोति*
(शैक्षिकसन्दर्भः, न तु चिकित्सासूचना।)
परम्परागतगृहोपचाराः (शैक्षिकसावधानता):
१। सप्तपर्णकषायः:
तण्डुलचूर्णं जले पचयेत्, छन्नं कृत्वा; परम्परया शोधनार्थं प्रयुक्तम्।
२। त्वक्पट्टिकामिश्रणम्:
हरिद्रया सह मिश्र्य बाह्यं औषधपिष्टिकरूपेण (परम्परागतकर्मणि) प्रयोजयेत्।
३। औषधस्नानजलम्:
तण्डुलं जले पचयेत्, छन्नं कृत्वा ताजगीं दातुम् विशुद्धस्नानरूपेण प्रयोजयेत्।
४। जठरसमर्थनमिश्रणम्:
विशारदपरामर्शेण लघु मात्रासु अद्रकचूर्णेन सह मिश्रयेत्।
५। कक्षशुद्धिकर्ता:
तण्डुलं जले पचयेत्; तस्य गन्धः स्वाभाविकं विशुद्धिकरणसुगन्धं प्रसारितुम् अनुमन्यताम्।
0 टिप्पणयः