योगः लोकप्रियः व्यायामरूपः यः संयुक्तवेदनां शमयितुं संयुक्तगतिम् च सुधारयितुं शक्नोति। एतेषां भारतीययोगप्रकाराणां किञ्चित् संयुक्तवेदनां शमनाय प्रयोजनीयाः।
- ताडासनम् (पर्वत मुद्रा):
- पादयोः समवेतौ सम्यक् स्थित्वा भुजौ पार्श्वे स्थापय।
- प्राणायामं कुर्वन् भुजौ शीर्षे उन्नय, समग्रं शरीरं विस्तरय।
- किञ्चित् श्वासान् धारयित्वा निष्कासय, भुजौ विमोचय प्रारम्भस्थितिं प्रति पुनः आगच्छ।
- किञ्चित् पुनरावृत्तिं कुरु।
- मार्जरासनम् (मार्जर-गोमुख मुद्रा):
- हस्तजङ्घयोः प्रारम्भं कुरु, कुम्भकं कन्धरयोः अधः, जानूनि कूलकयोः अधः स्थापय।
- प्राणायामं कुर्वन् पृष्ठं वक्रय, पुच्छं शीर्षं च छदं प्रति उन्नय (गोमुख मुद्रा)।
- निष्कासय कुम्भकं, मेरुदण्डं वक्रय, अधरं कण्ठे समीपं आनय, उदरं मेरुदण्डे प्रति आकर्षय (मार्जर मुद्रा)।
- किञ्चित् पुनरावृत्तिं कुरु, मन्दं सम्यक् च गच्छ।
- बालासनम् (बाल मुद्रा):
- हस्तजङ्घयोः प्रारम्भं कुरु, कुम्भकं कन्धरयोः अधः, जानूनि कूलकयोः अधः स्थापय।
- कूलकं पृष्ठे प्रति न्यूनय, भुजौ पुरतः विस्तरय।
- मुण्डं मञ्चे विश्रान्त्य गभीरं श्वासं गृह्णीहि।
- किञ्चित् श्वासान् धारयित्वा मन्दं प्रारम्भस्थितिं प्रति पुनः आगच्छ।
- वृक्षासनम् (वृक्ष मुद्रा):
- पादयोः समवेतौ सम्यक् स्थित्वा भुजौ पार्श्वे स्थापय।
- वामपादे भारं स्थापय, दक्षिणपादं वामजङ्घायां (वा अधःपादे) स्थापय।
- प्राणायामं कुर्वन् भुजौ शीर्षे उन्नय, समग्रं शरीरं विस्तरय।
- किञ्चित् श्वासान् धारयित्वा निष्कासय, भुजौ विमोचय प्रारम्भस्थितिं प्रति पुनः आगच्छ।
- परस्य पार्श्वे पुनरावृत्तिं कुरु।
- सेतु बन्धासन (सेतु मुद्रा):
- पृष्ठे शयित्वा जानूनि वक्राणि च पादौ समतलानि, कूलकस्य समान्तरं स्थापय।
- प्राणायामं कुर्वन् शिरः उन्नय, पादयोः मञ्चे दाबय।
- पृष्ठे हस्तयोः अङ्गुलीनां जालं कुर्वन् पादयोः प्रति भुजौ विस्तरय।
- किञ्चित् श्वासान् धारयित्वा मन्दं पुनः शिरः पृष्ठं प्रति न्यूनय।
